Plastic draagtassen en de Duitse verpakkingswet: regels voor ≥50 µm, hemdtasjes en LUCID

Welke wanddiktes zijn voor kunststof draagtassen in Duitsland toegestaan?

Ter uitvoering van de Europese richtlijn voor het verminderen van het verbruik van lichte kunststof draagtassen (Richtlijn (EU) 2015/720) heeft de Duitse wetgever per 1 januari 2022 een verbod op bepaalde wanddiktes ingevoerd (oorspronkelijk § 5 lid 2 VerpackG, voortgezet in § 12 lid 1 VerpackDG in samenhang met de EU-verpakkingsverordening) [17], [18], [23].

De Duitse wet maakt strikt onderscheid naar de foliedikte in micrometer (1 µm = 0,001 mm) en het gebruiksdoel op het verkooppunt [17], [18]:

Wanddikte van de tas	Wettelijke status in Duitsland	Typische producten in detailhandel & horeca
Onder 15 µm (zeer lichte kunststof draagtassen)	Toegestaan, mits noodzakelijk als primaire verpakking voor losse levensmiddelen (ter voorkoming van voedselverspilling) of om hygiënische redenen [17], [18]	Dunne groente- en fruitzakjes / hemdtasjes op rol voor los fruit, groente en bakkerijproducten [17], [18]
15 tot onder 50 µm (lichte kunststof draagtassen)	Verboden voor einddistributeurs die aan consumenten in Duitsland leveren (ook voor tassen van 'bioplastic' in deze dikte) [17], [18]	Klassieke dunne kassatasjes (mogen in Duitsland niet meer worden afgegeven) [17]
Vanaf 50 µm (stevige kunststof draagtassen)	Toegestaan, omdat de hogere wanddikte is ontworpen voor meermalig hergebruik [17], [18]	Stevige hemdraagtas vanaf 50 µm, versterkte stansgreep- en lushendeltassen [17]

Voor de Duitse markt levert Pakzeno daarom uitsluitend draagtassen vanaf 50 µm en groente-/fruitzakjes op rol onder 15 µm. Voor bestemmingslanden buiten Duitsland gelden de betreffende nationale voorschriften van het land van bestemming.

Draagtassen als serviceverpakking in Duitsland: LUCID-registratie en systeemdeelname

Volgens het Duitse verpakkingsrecht gelden draagtassen, hemdraagtassen, knoopzakjes op rol en afhaaltassen die pas op het verkooppunt (bijv. aan de supermarktkassa, op de weekmarkt, in de bakkerij of bij het afhaalrestaurant) met goederen worden gevuld om aan particuliere eindverbruikers te worden meegegeven als serviceverpakkingen (Serviceverpackungen) [20].

Voor serviceverpakkingen gelden in Duitsland volgens §§ 6 en 7 VerpackDG (voorheen §§ 7 en 9 VerpackG) twee kernverplichtingen [19], [20], [21]:

1. Registratie in het verpakkingsregister LUCID: Elke zakelijke einddistributeur in Duitsland die serviceverpakkingen met goederen vult en aan consumenten afgeeft, moet zich bij de Zentrale Stelle Verpackungsregister (ZSVR) in het openbare elektronische register LUCID laten registreren [20], [21]. De registratie is kosteloos en moet vóór het eerste in de handel brengen plaatsvinden [21].
2. Systeemdeelname (licentiëring): Serviceverpakkingen moeten naar materiaal en gewicht bij een of meer Duitse duale systemen worden aangemeld (gelicentieerd) om de landelijke inzameling en recycling te financieren [19], [20].

Voorlicentiëring: hoe systeemdeelname via de leverancier werkt

Uitsluitend voor ongevulde serviceverpakkingen voorziet de Duitse wet in een belangrijke administratieve vereenvoudiging (§ 7 lid 2 VerpackDG / § 7 lid 2 VerpackG) [19], [20]: De winkelier, bakker of restauranthouder die de tassen pas bij de verkoop vult, hoeft geen eigen contract met een duaal systeem te sluiten, maar kan van zijn leverancier (voorleverancier) verlangen dat deze de systeemdeelname voor de geleverde serviceverpakkingen overneemt [19], [20].

Maakt de koper gebruik van deze voorlicentiëring (voorparticipatie), dan verloopt het proces als volgt [20], [21]:

• De leverancier licentieert de verkochte hoeveelheid draagtassen of knoopzakjes bij een Duits duaal systeem en draagt het licentietarief af [20].
• De leverancier bevestigt aan de koper op de factuur, pakbon of in een schriftelijke verklaring dat de systeemdeelname voor de geleverde serviceverpakkingen heeft plaatsgevonden [19], [20].
• Belangrijk voor de koper: Ook bedrijven die uitsluitend voorgelicentieerde serviceverpakkingen inkopen, moeten zich eenmalig zelf als einddistributeur in het LUCID-register registreren en daar aanvinken dat zij uitsluitend voorgeparticipeerde serviceverpakkingen betrekken [20], [21].

Op verzoek levert Pakzeno draagtassen en knoopzakjes voor de Duitse markt inclusief systeemdeelname – de licentievergoeding is dan al in de prijs inbegrepen en wordt op de factuur gedocumenteerd.

Einwegkunststofffondsgesetz (EWKFondsG) en SUP-richtlijn

Naast de verpakkingswet heeft Duitsland ter uitvoering van de Europese Single-Use Plastics-richtlijn (Richtlijn (EU) 2019/904, SUP-richtlijn) het Einwegkunststofffondsgesetz (EWKFondsG) ingevoerd [17], [22], [24]. Via het door het Umweltbundesamt (UBA) op het platform DIVID beheerde fonds financieren producenten van bepaalde wegwerpplasticproducten de reiniging van de openbare ruimte door gemeenten [17], [22].

Volgens Bijlage 1 nr. 5 EWKFondsG vallen onder de heffingsplichtige productcategorie expliciet "lichte kunststof draagtassen: kunststof draagtassen met een wanddikte van minder dan 50 micrometer, met of zonder handgreep, die aan consumenten op het verkooppunt van de goederen of producten worden aangeboden, met uitzondering van zeer lichte kunststof draagtassen die om hygiënische redenen vereist zijn of als primaire verpakking voor losse levensmiddelen zijn bedoeld wanneer dit helpt voedselverspilling te voorkomen" [22]. Stevige kunststof draagtassen met een wanddikte vanaf 50 micrometer vallen daarmee niet onder de in Bijlage 1 nr. 5 EWKFondsG gedefinieerde categorie van lichte kunststof draagtassen onder 50 µm [17], [22], [23].

Draagtassen & HoReCa-tassen van Pakzeno bekijken