VCI-corrosiebescherming: hoe werkt het en wanneer loont het?

Hoe werkt het VCI-principe in een gesloten verpakking?

De afkorting VCI staat voor Volatile Corrosion Inhibitor – in het Nederlands vluchtige corrosieremmer [1], [5]. Deze corrosiewerende werkzame stoffen worden tijdens de extrusie homogeen in de draagfolie van LDPE of LLDPE verwerkt [2], [6]. Zodra een metalen werkstuk in een VCI-zak of VCI-folie wordt verpakt en de verpakking wordt gesloten, geven de foliewanden continu kleine hoeveelheden werkzame stof af aan de gasfase in de binnenruimte [1], [4].

Door diffusie verdelen de gasvormige inhibitoren zich gelijkmatig door de volledige verpakkingsruimte – ook in boringen, schroefdraad, spleten en moeilijk bereikbare holtes – en slaan ze neer als een onzichtbare moleculaire beschermlaag op het metaaloppervlak [1], [5]. Deze laag blokkeert elektrochemische corrosiereacties die worden veroorzaakt door luchtvochtigheid, condenswater en zuurstof [4], [5]. Tegelijkertijd fungeert de polyethyleenfolie als uitwendige barrière tegen vocht en vuil [2].

Wanneer loont VCI vergeleken met klassieke olie- of wasconservering?

Bij conventionele corrosiebescherming worden bewerkte stalen, gietijzeren of aandrijvingsonderdelen vóór verzending voorzien van corrosiewerende olie, vet of was [1]. Dit vereist een extra conserveringsstap bij de verzender en een tijdrovende was- of ontvettingsstap bij de ontvanger voordat de onderdelen kunnen worden gemonteerd, gelakt of verder verwerkt [1], [5].

Met VCI-corrosiebeschermingsfolie vervallen beide processtappen: de verpakking verzorgt gelijktijdig de mechanische transportbescherming en de actieve conservering [1], [2]. De methode is bijzonder rendabel voor inbouwklare automotive-onderdelen, stans- en draaidelen, wentellagers, gereedschappen en complete machines bij overzee- en containertransport, waar sterke temperatuurschommelingen en condensvorming optreden [2], [3], [6].

Criterium	Klassieke olie- / vetconservering	VCI-corrosiebeschermingsfolie (PE)
Aanbrengen vóór verzending	Handmatig of automatisch oliën/dompelen vereist [1]	Plaatsen in VCI-zak of inwikkelen in VCI-folie [1], [3]
Bereik in inwendige holtes	Diepliggende holtes vaak onvolledig bevochtigd [1]	Gasfase bereikt boringen, schroefdraad en nauwe spleten [1], [5]
Reiniging bij de ontvanger	Ontvetten/wassen en afvoer van reinigingsmiddelen nodig [1]	Geen reiniging nodig; werkzame stof verdampt restloos [1], [2]
Visuele en douanecontrole	Oppervlak bedekt door olie-/wasfilm	Door transparante folie mogelijk zonder openen [2], [6]
Afvoer van de verpakking	Met olie verontreinigde verpakking lastig te recyclen	Monomateriaal PE-folie is 100 % recyclebaar [6]

Welke uitvoeringsvormen worden voor welke onderdelen gebruikt?

Afhankelijk van onderdeelgrootte, geometrie en het verpakkingsproces in productie of expeditie worden verschillende confectievormen ingezet [3], [6]:

• VCI-vlakke zakken: Voor kleine onderdelen, bouten, draai- en stansdelen en afzonderlijke reserveonderdelen die handmatig of halfautomatisch worden verpakt en dichtgeseald [3], [6].
• VCI-zijvouwzakken en -hoezen: Voor grotere, hoekige of volumineuze samenstellingen en als op maat gemaakte inliner voor kunststof bakken (KLT), dozen en gaasboxen (Gitterboxen) [3], [6].
• VCI-pallethoezen: Voor het afdekken van complete palletladingen, motoren, schakelkasten of machines op exportpallets [3], [6].
• VCI-buisfolie en vlakke folie op rol: Voor langgoed zoals assen, buizen en profielen en voor flexibel op lengte snijden en inwikkelen aan inpaktafels of verpakkingslijnen [2], [6].
• Vellen op maat: Als tussenlegvel in ladingdragers of als klantspecifiek formaat op tekening [6].

Metaalcompatibiliteit: staal, gietijzer en multimetaal-toepassingen

Bij het specificeren van een VCI-folie moet altijd rekening worden gehouden met het te beschermen metaal, omdat er geen universele werkzame stof bestaat die alle metalen exact gelijk beschermt [2]. Voor zuivere ferrometalen (ongelegeerd staal, grijs en nodulair gietijzer) worden klassieke ferro-formuleringen gebruikt [2], [6]. Bevat een samenstelling verschillende metalen – bijvoorbeeld staal in combinatie met aluminium, verzinkt staal, koper, messing of brons – dan zijn afgestemde multimetaal-VCI-folies vereist [2], [4].

Moderne VCI-speciaalfolies zijn nitrietvrij of nitriet- en aminevrij geformuleerd en werken aan beide zijden, zodat inpakmedewerkers niet op een specifieke binnen- of buitenzijde hoeven te letten [2], [4], [6]. Om verwisseling met normale PE-verpakkingsfolie op de werkvloer te voorkomen, worden VCI-folies vaak geleverd met een transparante kenkleur (bijv. blauw, groen of geel doorschijnend), terwijl het onderdeel zichtbaar blijft [4], [6].

Praktische regels voor verwerking, opslag en procesgrenzen

Opdat de VCI-beschermingsatmosfeer betrouwbaar werkt, moeten de werkstukken bij het inpakken droog, schoon en vrij van bestaande roest, vingerafdrukken en zuurresten zijn [1], [5]. Reeds aanwezige corrosie wordt door VCI niet ongedaan gemaakt [1]. De verpakking dient zo dicht mogelijk te worden gesloten door sealen, dichtplakken of dichtbinden, zodat de gasvormige inhibitor niet ongecontroleerd ontsnapt [1], [4].

Direct contact van metalen onderdelen met vochtig hout, zuurhoudend papier of golfkarton binnen de VCI-omhulling moet worden vermeden; houten pallets en buitenkisten horen buiten de VCI-barrière [1], [3]. Bij sterke klimaatschommelingen in zeecontainers kan de VCI-verpakking worden gecombineerd met droogmiddelen om vrij condenswater te binden [3], [5]. Ongebruikte VCI-folies en -zakken moeten koel, droog, beschermd tegen direct zonlicht en gesloten in de originele verpakking worden bewaard [2], [6].

VCI-corrosiebeschermingsfolie en VCI-zakken bekijken